Báo cáo mới nhất từ Tổ chức Xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings cho biết các nền kinh tế đang phát triển tại châu Á hiện đối mặt với áp lực chi phí gia tăng trong lĩnh vực nông nghiệp và chuỗi cung ứng thực phẩm nếu xung đột Trung Đông kéo dài và làm gia tăng tình trạng gián đoạn nguồn cung phân bón.
Theo báo cáo hôm 23-4, châu Á đặc biệt dễ bị tổn thương do phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nguyên liệu và chi phí sản xuất gắn chặt với giá năng lượng.
“Khu vực vùng Vịnh sản xuất phần lớn phân bón của thế giới vì khí tự nhiên là một nguyên liệu đầu vào quan trọng. Nguồn cung của châu Á sẽ bị ảnh hưởng nếu xung đột tiếp diễn, khi giá khí đốt duy trì ở mức cao và hoạt động vận chuyển trong khu vực tiếp tục bị gián đoạn” – Fitch Ratings nhận định. Ngoài ra, các nước xuất khẩu lớn ở châu Á được dự báo tiếp tục hạn chế xuất khẩu phân bón ít nhất đến giữa năm, từ đó có thể khiến nguồn cung toàn cầu trở nên khan hiếm hơn nữa.
Xung đột Trung Đông đã làm gián đoạn nguồn cung phân bón. Trong ảnh: Một tàu hàng di chuyển hướng về eo biển Hormuz hôm 22-4. Ảnh: AP
Fitch Ratings cho biết giá phân urê đã tăng mạnh khoảng 50% lên mức khoảng 700 USD/tấn, so với khoảng 465 USD/tấn trước khi xung đột leo thang. Nếu giá tiếp tục duy trì ở mức cao, nông dân có thể buộc phải giảm lượng phân bón sử dụng hoặc thu hẹp diện tích canh tác, từ đó làm tăng nguy cơ năng suất cây trồng suy giảm.
Những diễn biến này có thể đẩy giá lương thực tăng vào cuối năm 2026, đặc biệt nếu nguồn cung phân bón không trở lại bình thường trong các giai đoạn gieo trồng quan trọng ở Nam Á và Đông Nam Á. Các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu như Philippines, Bangladesh và Sri Lanka sẽ dễ bị tổn thương hơn nếu sản lượng trong nước suy giảm trong khi giá toàn cầu tăng cao hoặc các nhà cung cấp lớn áp đặt hạn chế xuất khẩu.
Trong ngắn hạn, áp lực lạm phát thực phẩm ở phần lớn các nền kinh tế vẫn chưa tăng mạnh vì tác động từ các cú sốc giá năng lượng trước đó vẫn chưa truyền hết vào giá. Tuy nhiên, rủi ro này đang tăng lên. Chương trình Lương thực thế giới (WFP) ước tính rằng nếu xung đột Iran kéo dài đến sau tháng 6-2026 và giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng, thì có thể sẽ có thêm khoảng 9,1 triệu người ở châu Á rơi vào tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng – tăng khoảng 24% so với trước khi chiến sự Trung Đông xảy ra.